شیمی درمانی

شیمی درمانی یک روش درمانی با داروهای شیمیایی جهت از بین بردن سلول های سرطانی و جلوگیری از پیشرفت آن ها است. داروی شیمی درمانی در تمام نقاط بدن از طریق خون پخش شده و تاثیر فراوانی در جلوگیری و از بین بردن سلول های سرطانی که از یک نقطه به نقطه ی دیگر انتقال یافته است، دارد.

هنگامی که یک قسمت از بدن درگیر بیماری سرطان می شود، سلول های سرطانی به سایر مناطق بدن انتقال یافته و سایر اعضا را نیز درگیر می کند، هنگام استفاده از شیمی درمانی سلول های سالم بدن نیز تحت تاثیر شیمی درمانی قرار می گیرند و برخی عوارض جانبی ظاهر می شود. اما پس از اتمام دوره درمان سلول های سالم بطور خودکار به وضعیت اولیه باز می گردند.

شیمی درمانی
شیمی درمانی

هدف از استفاده از شیمی درمانی عبارتست از:

• از بین بردن سلول های سرطانی بطور کامل و جلوگیری از عودت مجدد بیماری سرطان.
• کنترل بیماری سرطان و جلوگیری از پیشرفت بیماری و درگیر شدن سایر سلول های بدن (کند کردن روند پیشرفته شدن بیماری).
• کاهش عوارض جانبی بیماری سرطان


به طور کلی شیمی درمان سه هدف کلی دارد:

درمان

دربرخی موارد ، از شیمی درمانی برای بهبود سرطان استفاده می شود ، به این معنی که سرطان از بین رفته است و دیگر بر نمی گردد.

اکثر پزشکان در حوزه تشخیص و درمان سرطان از کلمه درمان برای شیمی درمانی استفاده نمی کنند . بنابراین ، هنگام انجام درمانی که ممکن است شانس بهبود سرطان فرد را افزایش دهد ، پزشک ممکن است آن را به عنوان روشی با قصد درمان توصیف کند.

اگرچه ممکن است هدف در این شرایط درمان باشد و تنها امید بسیاری از افراد مبتلا به سرطان باشد ، اما همیشه به یک ترتیب نتیجه نمی دهد. معمولاً سال ها طول می کشد تا اثبات شود که آیا سرطان فرد واقعاً بهبود یافته است یا خیر.

کنترل

در صورت عدم امکان درمان ، هدف از درمان سرطان با شیمی درمانی می تواند کنترل بیماری باشد. در این موارد ، از شیمی درمانی برای کوچک شدن تومورها و یا جلوگیری از رشد و گسترش سرطان استفاده می شود. این روش می تواند به فرد سرطانی کمک کند تا احساس بهتری داشته باشد و عمر طولانی تری داشته باشد.

تسکین

از شیمی می توان برای تسکین علائم ناشی از سرطان نیز استفاده کرد. به این عمل تسکین درمانی ، شیمی درمانی تسکینی یا درمان با قصد تسکین گفته می شود.

وقتی سرطان در مرحله پیشرفته باشد ، احتمالاً قابل کنترل نیست و گسترش یافته است ، هدف از دادن شیمی درمانی ممکن است بهبود کیفیت زندگی یا کمک به فرد در احساس بهتر باشد. به عنوان مثال ، شیمی درمانی ممکن است برای کمک به کوچک شدن توموری که باعث درد یا فشار می شود ، شود تا بیمار احساس بهتری داشته باشد و درد کمتری داشته باشد.

چه زمانی از شیمی درمانی استفاده می شود؟

شیمی درمانی از اصلی ترین روش درمان و کنترل بیماری سرطان است که ممکن است به تنهایی یا همراه با سایر روش های درمانی مثل عمل جراحی، پرتو درمانی و… مورد استفاده قرار گیرد. روش درمان سرطان متناسب با وضعیت بیمار تشخیص داده می شود. در برخی مواقع شیمی درمانی به تنهایی بهترین و مناسب ترین برای درمان سرطان است.

روش های انجام شیمی درمانی

در شیمی درمانی روش های مختلفی وجود دارد که روش مناسب از طریق پزشک و متناسب با وضعیت بیمار انتخاب می شود که عبارتند از:
• درمان خوراکی
• تزریق عضلانی
• تزریق رگی
• تزریق زیر پوستی
• پماد روی پوست
• تزریق مستقیم به مثانه
• تزریق در نخاع یا مغز

شیمی درمانی را می توان به عنوان درمان اصلی استفاده نمود ؟

پس ازاینکه از سایر اقدامات درمانی استفاده نمودیم ، سلول های سرطانی مخفی را می توان توسط شیمی درمانی از بین برد.
شیمی درمانی می تواند بعد از سایر درمان‌ها مانند جراحی برای از بین بردن سلول های سرطانی که ممکن است در بدن باقی مانده اند ، استفاده شود . این روش را روش درمانی کمکی می نامند.

درمان سرطان با شیمی درمانی

شیمی درمانی درد دارد ؟

معمولا بیمار هیچ گونه دردی بجز درد فرو رفتن سوزن را احساس نمی کند. داروهای شیمیایی که باعث درد یا سوزش یا خارش پوست می شوند بسیار محدود می باشند و این داروها از طریق رگ تزریق می شوند. در صورت وجود هر گونه از علائم سوزش یا خارش و… از قبل به بیمار اطلاع داده شده تا آمادگی لازم را داشته باشد. همچنین بیمار باید در صورت احساس هر گونه درد و ناراحتی هنگام انجام شیمی درمانی اطلاع دهد.
بعضی داروها ممکن است با شیمی درمانی تداخل دارویی داشته باشد و عوارض ناشی ازشیمی درمانی را افزایش دهد.
لذا باید مریض در صورت استفاده هر گونه داروی دیگر پزشک خود را در جریان قرار دهد. شایان ذکر است که پزشک باید در جریان همه داروهای بیمار از جمله ویتامین ها و… نیز قرار بگیرد.

دارو های شیمی درمانی بر چه اساسی تجویز می شوند ؟

پزشک بر اساس عوامل مختلفی از جمله نوع سرطان ، مرحله سرطان ، سلامتی کلی ، درمان‌های قبلی سرطان و اهداف و ترجیحات بیمار این داروها را تعیین می کند

شیمی درمانی بر باروری زنان تاثیر می گذارد ؟

بانوانی که تحت شیمی درمانی قرار می گیرند و هنوز یائسه نشده اند ممکن است در اثر داروهای شیمی درمانی دچار قطع عادت ماهیانه شوند که ممکن است به صورت موقت و گاهی دائمی باشد.
در افرادی که سن بالاتر از 35 سال دارند و یا اختلال قاعدگی دارند احتمال ایجاد یائسگی بعد از شیمی درمانی بیشتر است به همین خاطر افرادی که خواهان بارداری بعد از اتمام درمان سرطان پستان هستند، باید قبل از شروع درمان، مشاوره ی باروری ـ ناباروری انجام دهند تا با روشهای مختلف به حفظ قدرت باروری آنها کمک شود.

آیا هنگام شیمی درمانی می توان اقدامات دندانپزشکی انجام داد؟

موارد غیر اورژانس بهتر است به تعویق افتد ولی در موارد الزامی، پس از هماهنگی با پزشک معالج و انجام آزمایش انعقادی و بررسی سطح گلبول سفید خون و پلاکت می توان اقدامات مذکور را به راحتی انجام داد.

آیا می توان از مسکن در طی شیمی درمان استفاده نمود؟

مصرف استامینوفن یا استامینوفن کدئین بلامانع است ولی برای سایر داروها بهتر است با پزشک و مرکزی که در آن شیمی درمانی می شوید، هماهنگ نمایید. پس از اتمام شیمی درمانی در موارد نیاز استفاده از هر داروی تجویز شده بلامانع است. علت اصلی این توصیه این است که گاهی عارضه ای بدنبال شیمی درمانی ایجاد شده است که با مصرف نابجای داروی مسکن ممکن است تشدید شود. مثلاً نارسایی نسبی کلیه ایجاد شده است و مصرف بعضی از مسکن ها آن را تشدید می کند.

۷ روند کلیدی سرطان

1. شیمی درمانی

مطالعات اخیر نشان می دهد، شیمی درمانی در بیمارانی در مراحل اولیه سرطان سینه هستند، کم شده و از 34.5 درصد به 21.3 درصد رسیده است. کاهش چشمگیری از 3/1 زنان مبتلا به سرطان سینه به بیش از 5/1. این شیوه درمانی، در زمینه افزایش آگاهی نسبت به درمان، استفاده گسترده و پذیرش توسط انکولوژیست ها، بسیار موثر و معتبر می باشد.
این تغییر برای سرطان سینه، کاملا واضح است. اما آیا این حالت، بدخیمی های دیگر را ظاهر می کند یا خیر، که احتمالا به طور متغیر اتفاق می افتد و به نوع تومور نیز بستگی دارد.

2. تجویز داروهای ضد سرطان

امروزه پزشکان مایل به تجویز داروهایی برای تومورهایی با انحرافات مولکولی خاص هستند. مانند داروهای مسدود کننده هورمون برای سرطان سینه و پروستات، مهار کننده های تغییرات پروتئینی، مانند EGFR و یا ALK در سرطان ریه، و داروهای PARP در سرطان تخمدان و یا در برخی موارد در سرطان سینه.
این در حالی است که برخی از این داروها با گیرنده های PD-1 و PDL-1 تداخل پیدا می کنند، و برای بسیاری از تومورها استفاده می شوند.

3. نگرانی در مورد هزینه داروهای سرطان

این نگرانی برای افراد و جامعه نگران کننده و رو به افزایش می باشد. این انتقاد وجود دارد که برخی از داروهای ضد سرطان، الزاما نباید تحت پوشش بیمه های شخصی قرار بگیرند، مگر اینکه درمان های سرطان منافع بسیاری برای بیمار داشته باشد.
این یک مسئله اجتماعی است و نشان دهنده ارزش ها و مفاهیم مسئولیت های شخصی برای مراقبت از سرطان است و اینکه آیا همه افراد مبتلا به بیماری های بدخیم سزاوار فرصت های برابر هستند تا درمان های سرطانی تجویز شده از سوی پزشک را انجام دهند، یا خیر.

4. تشخیص، کیفیت و پرداخت آزمایشات ژنتیکی سرطان

این موضوع برای بسیاری از بیماران مبتلا به بدخیمی ها که مایل به استفاده از داروهای جدید سرطان هستند، مهم می باشد و باید بدانند که تومورهایی که دارای ویژگی های مولکولی هستند، با داروهای جدید مطابقت دارند یا خیر.
به طور کلی، کیفیت آزمایش های تشخیصی و هزینه ها برای تمامی افراد مهم است. شما ممکن است شنیده باشید که بیوپسی مایع از نمونه های مختلف سرطان بیمار، بر اساس شرکت متفاوت است. پزشکان و بیماران به نتایج قابل اعتماد و قابل تجدید نیاز دارند. بنابراین اعتبار آزمایشگاههایی که آزمایشات مولکولی را انجام می دهند، بسیار مهم است، زیرا این آزمایشات بیشتر مربوط به تجویز روزانه داروهای انکولوژی و تصمیمات بالینی هستند.

5. تجویزآگنوستیک داروهای سرطانی

این روش مدرن تجویز داروهای سرطانی، بر مبنای تغییرات مولکولی در سلول های بدخیم صورت می گیرد، نه الزاما بر این اساس که در کدام قسمت های بدن تومور رخ می دهد، مثل سینه یا کولون. در ماه می گذشته برای اولین بار، FDA استفاده از یک داروی انکولوژیک ایمنی به نام Keytruda را برای همه بیماران مبتلا به سرطان در سلول های بدخیم، تصویب کرد.

در نشست سرطان یک داروی تجربی به نام larotrectinib گزارش شد، که در مطالعات اولیه به درمان اکثر بیماران و با طیف گسترده ای از انواع سرطان ها کمک کرد، از جمله مواردی که قبلا نسبت به درمان پاسخ خوبی نداده بودند.
مطالعات اولیه نشان می دهند که پاسخ به برخی از داروها ممکن است به موقعیت سرطان بستگی داشته باشد. به عنوان مثال، در نشست AACR در بهار سال گذشته، دکتر Hymanو همکارانش،گزارش هایی را در مورد آزمایشات SUMMIT در مورد بیماران مبتلا به جهش های HER2 و HER3 ارائه دادند. ظاهرا، برخی محدودیت های فعالیتی در بیماران مبتلا به اختلالات HER2 با سرطان سینه پیشرفته، بزاق، مجرای صفرا و چند تومور دیگر، اما نه با سرطان روده بزرگ را نشان داد. با این حال، همواره بر ضرورت احتیاط در جمع آوری داده ها از جمله داده های مربوط به مکان های تومور و جزئیات جهش های مرتبط و زمانی که داروهای ضد سرطان براساس ویژگی های مولکولی آنها تجویز می شود، تاکید می شود.

6. نتایج گزارش شده توسط بیمار

احساس بیماران سرطانی بسیار مهم است، اما پزشکان اغلب به توضیحات ذهنی بیماران از جمله درد، تهوع، خستگی و سایر علائم توجه زیادی نکرده اند. از آنجایی که داروهای ضد سرطان بیشتر در دسترس هستند، نتایج گزارش شده توسط بیمار، پزشکان را قادر می سازد تا تفاوت های ظریف میان برخی از داروها و همچنین معایب و مزایای درمان ها را تعیین کنند.
برخی بر این باورند که حفظ بقا، هدف اصلی درمان ضد سرطانی است. اما درمان هایی که کیفیت زندگی بیماران را بهبود می بخشد، بیشتر مورد توجه بیماران و پزشکان قرار می گیرد. این نتایج براساس اطلاعات به دست آمده بعد از مصرف دارو و بررسی های بالینی سنجیده می شوند.

7. هوش مصنوعی

تعداد کمی از پزشکان، حتی انکولوژیست های متخصص، می توانند با پیشرفت های موجود در این زمینه به کار خود ادامه دهند. ارائه الگوریتم های داده ای برای راهنمایی پزشکان نیاز است، محاسباتی بر اساس داده های بزرگ و اعمال آن به هر بیمار، با توصیه های مبتنی بر دانش علم سرطان و درمان های تایید شده.
انکولوژی نیاز به هوش مصنوعی دارد، حداقل در سطح توصیه هایی که باید در نظر گرفته شوند، زیرا اطلاعات مولکولی زیادی برای بسیاری از پزشکان یا بیماران وجود دارد. و با وجود 15 میلیون سرطان جدید در سراسر جهان در سال 2018 ، انتظار می رود که نتایج، بهبود قابل توجهی داشته باشند.

چه چیزی از دست رفته است؟ اشاره ای به سلول های CAR-T نشده است، در حالی که بسیاری از سرطان ها به این نوع سلول ها مرتبط می شوند. در حالی که کاملا مشخص است که درمان های بیولوژیکی از جمله، اصلاح ژنی سلول های سفید خون که از هر بیمار گرفته و مجدد تزریق می شوند، می تواند باعث بهبودی بیماران شود، اثری که بسیاری از داروهای سرطانی ندارند. من همچنان در مورد امکان تولید این موارد با خیال راحت و اثر بخشی بالا در مقیاس بزرگ شک دارم، به گونه ای که ده ها هزار بیمار از آن سود ببرند.

متاسفانه پیشگیری در فهرست من وجود ندارد. پیشگیری از سرطان یکی از اولویت های شخصی است: بهترین راه برای جلوگیری از مرگ و میر ناشی از سرطان، سمیت و هزینه های درمان، پیشگیری از وقوع این بیماری است. با این حال، به غیر از قطع مصرف سیگار، که موضوعی قدیمی در این مورد می باشد، واکسن ها برای جلوگیری از ابتلا به HPV و هپاتیت B، پیشرفت های بسیاری داشته اند.

با کاهش EPA تحت سیاست فعلی آمریكا و چندین پزشک كه مایل به سرمایه گذاری در عرصه انكولوژي زیست محیطی هستند، انگیزه کمتری برای شناسایی علت، علایم و پیشگیری از سرطان، وجود دارد. شاید در سال های آینده، این وضعیت بهبود یابد.

مقالات مرتبط

سرطان چیست

سرطان روده

پیشگیری از سرطان روده کوچک

سرطان پروستات

سرطان معده

سرطان ریه

سرطان سینه

سرطان مغز

راه های تشخیص سرطان

سرطان دهانه رحم

سرطان دهان

سرطان حنجره

هایپرپلازی خوشخیم پروستات

درمان سرطان پروستات

درمان سرطان پروستات با روش هورمون درمانی